Czy ten ból to RZS? Czy ten ból to RZS?

Prawie 390 tys. Polaków, z czego najczęściej kobiety, chorują na RZS.

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to przewlekła, zapalna choroba układu ruchu, atakująca stawy i różne narządy. Towarzyszą jej stałe zmęczenie, obniżony nastrój, stany lękowe a nawet depresja. To choroba nieuleczalna, a jednym z głównych celów leczenia jest profilaktyka postępującej niepełnosprawności.

Przyczyny RZS nie są dotychczas wystarczająco poznane, ale wiadomo, że istotną rolę odgrywają czynniki genetyczne i środowiskowe (np. palenie tytoniu1).

1. Sobierajski T., „Codzienność z reumatoidalnym zapaleniem stawów. Wiedza, postawy i psychospołeczne doświadczenia osób z RZS.

Czy te objawy RZS są ci znane? Jeśli odpowiedź brzmi „TAK” – udaj się na konsultację lekarską

Rozwój lub zahamowanie postępów choroby zależy od tego, jak szybko rozpocznie się leczenie.

  • Zapalenie przeważnie symetrycznych stawów – głównie drobnych stawów rąk i stóp – pojawia się bolesność stawu podczas ucisku, obrzęk stawu i tkanek okołostawowych, wysięk w stawie – bez zaczerwienienia skóry.
  • Sztywność poranna – wywołana gromadzeniem się płynu obrzękowego w zmienionych zapalnie tkankach podczas snu.
  • Zmiany ogólnoustrojowe – stany podgorączkowe, bóle mięśni, uczucie zmęczenia, brak łaknienia, utrata masy ciała.

Szczyt zachorowań na RZS przypada między 30. a 50. rokiem życia.

Opowiedz lekarzowi o rodzaju odczuwanego bólu, aby ułatwić postawienie diagnozy

  • Czy odczuwasz ból i obrzęk (zapalenie) stawów?
  • Które to stawy?
  • Od jakiego czasu odczuwasz objawy zapalenia stawów?

Dodatkowo lekarz, aby postawić diagnozę, powinien stwierdzić w prostych badaniach laboratoryjnych podwyższone parametry laboratoryjne aktywności choroby, takie jak odczyn opadania krwinek(OB) i białka ostrej fazy(CRP), a także obecność autoprzeciwciał występujących w tej chorobie, takich jak czynnik reumatoidalny(RF) i przeciwciała przeciwcytrulinowe (anty-CCP, anty-ACPA).

Szczegółowe kryteria diagnostyczne

Szczegółowe kryteria diagnostyczne:

Wszystkie te parametry mieszczą się w najnowszych kryteriach diagnostycznych RZS wspólnych dla Europejskiej Ligi Reumatycznej (EULAR) i Amerykańskiego Towarzystwa Reumatologicznego (ACR) z 2010 roku. (Tab.1)

Tabela 1. Kryteria rozpoznania RZS zgodnie z ACR/EULAR z 2010.

A. ZAJĘCIE STAWÓW
Liczba punktów
1 duży staw
0
2-10 dużych stawów
1
1-3 małe stawy (z lub bez zajęcia dużych stawów)
2
4-10 małych stawów (z lub zajęcia dużych stawów)
3
> 10 stawów (co najmniej 1 mały staw)
5
B. TESTY SEROLOGICZNE
Negatywny wynik RF i ACPA
0
Dodatni wynik w niskim mianie: RF lub ACPA
2
Dodatni wynik w wysokim mianie: RF lub ACPA
3
C. WSKAŹNIKI OSTREJ FAZY
Prawidłowe wartości CRP i OB
0
Nieprawidłowe wartości CRP i OB
1
D. CZAS TRWANIA OBJAWÓW
< 6 tygodni
0
> 6 tygodni
1

RZS można rozpoznać przy sumie punktów ≥ 6.

Czy wiesz,że...

RZS dotyczy nie tylko stawów

RZS dotyczy nie tylko stawów

Choroba atakuje stawy zazwyczaj symetrycznie po obu stronach ciała powodując ich ból, sztywność i obrzęk. Jednak w RZS wyróżniamy również zmiany pozastawowe wynikające z tego, że jest to choroba ogólnoustrojowa.

RZS atakuje poza stawami też inne narządy

RZS atakuje poza stawami też inne narządy

RZS atakuje przede wszystkim układ ruchu. Wywołany proces zapalny może spowodować łagodne zmiany np. guzki reumatoidalne w okolicach stawów, może również objąć narządy wewnętrzne, np.: płuca, nerki, układ krwionośny i krążenia oraz układ nerwowy.

RZS jest chorobą autoimmunologiczną

RZS jest chorobą autoimmunologiczną

RZS to choroba autoimmunologiczna, co oznacza, że w jej wyniku układ odpornościowy organizmu produkuje przeciwciała niszczące własne tkanki. Charakteryzuje się nieswoistym, symetrycznym zapaleniem błony maziowej, występowaniem zmian pozastawowych i powikłań narządowych.

RZS jest chorobą, której jeszcze nie potrafimy wyleczyć

RZS jest chorobą, której jeszcze nie potrafimy wyleczyć

Jednak wcześnie postawiona diagnoza oraz odpowiednie leczenie może chorobę zahamować i zapobiec jej dalszemu rozwojowi. Dzięki tym działaniom chory ma lepsze rokowania na sprawne życie przez długie lata.

Monika

„Choroba diametralnie zmieniła moje życie”

Szczerze mówiąc ucieszyłam się, że w końcu mam postawioną diagnozę i wiem co mi dolega. Niestety RZS zabrało mi normalne życie i bardzo je utrudniło. To naprawdę bardzo uciążliwa choroba, którą trudno zrozumieć innym osobom.

My, chorzy, potrzebujemy więcej empatii i zrozumienia. Są dni, kiedy jest super, a są i takie, kiedy ból nie daje normalnie funkcjonować. Czasami nawet ubieranie się to dla mnie wyczyn. Chcę jak najwięcej czasu spędzać z rodziną, póki jeszcze mogę. Największe wsparcie mam w dzieciach. Mąż też się stara. W codziennych czynnościach najbardziej.

Katarzyna

„boję się całkowitego uzależnienia od innych

Zachorowałam będąc w ciąży, kolana strasznie mi spuchły. Całą ciążę ,,przechodziłam” o kulach. Byłam bardzo załamana, nie spodziewałam się tej choroby w wieku 22 lat. Poród przez cc, przetoczenie krwi, nie mogłam się zajmować synkiem. Byłam uzależniona od pomocy rodziny.

Dominika

„czuję, że nie jestem tą samą osobą, którą byłam przed chorobą”

Choroba jest brutalna, zmienia. Nie ważne, czy na lepsze, czy gorsze. Staram się nie traktować jej jak wroga, staram się ją zrozumieć i okiełznać. Kiedy o niej opowiadam, to żartuję, że to taki trochę nieproszony gość, który wprowadził chaos i za długo się rozsiadł. Ale wcale nie jest mi do śmiechu. Może kiedyś odpuści i sobie pójdzie. Tymczasem warto cieszyć się czasem, który został nam dany i wykorzystać go do cna. Masz RZS? - nie rezygnuj!

Ania

„czuję, że nie mam kontroli nad swoim ciałem”

Jak usłyszałam diagnozę, to nie wierzyłam. Był płacz i jeżdżenie do innych lekarzy z nadzieją na inną diagnozę. Niestety wszędzie słyszałam: RZS. Czy to zmieniło moje podejście do świata? Raczej nie. RZS uczy mnie pokory i zwiększa próg bólu. Chwilami zabiera godność i krzyżuje plany. Ale połowa sukcesu to pozytywne myślenie. Wystarczy, że bolą nas stawy.

Nie dajmy sobie do tego zrujnować psychiki. Staram się otaczać ludźmi, którzy mnie rozumieją. Społeczeństwo o RZS nie wie prawie nic, myli to z reumatyzmem i zużyciem stawów.

Agnieszka

„czuję się nierozumiana przez innych”

To jest ciężka choroba, mało kto mnie rozumie. Raz mnie bolą kolana i biodra, drugiego dnia ręce i ramiona, trzeciego dnia kuleję, bo tak mnie bolą stopy. Czasami mi się wydaje, że ludzie nie biorą mnie poważnie, wydaje im się, że wymyślam. Jest coraz gorzej, ale się nie poddaję.

Nareszcie mam córeczkę, po 8 latach starań i dla niej chcę żyć. Pocieszam się tym, że są ludzie, którzy mają gorzej. Moja mama ma stwardnienie rozsiane i w ten sam sposób podchodzi do życia. Jesteśmy pozytywnie nastawione, często się uśmiechamy i wspieramy się nawzajem. RZS nie odebrało mi radości z życia – wręcz przeciwnie, nauczyłam się cieszyć z każdego dnia, w którym mnie nie boli.

Barbara

„musiałam zrezygnować z uprawiania sportu”

RZS zabrało mi dzieciństwo. W czasie kiedy znajomi się bawili, ja byłam w domu, bo ból nie pozwalał by zaszaleć. Choroba odebrała mi ukochaną aktywność: uwielbiałam sport, chodziłam na rękach, pływałam, robiłam salta. Po kilku latach choroby, pytania „dlaczego?”, „co ja zrobiłam”?, powiedziałam sobie „trudno, tak musi być i spróbuje”. Bałam się związku, zakładania rodziny, ponieważ szklanki wypadały mi z rąk.

Dzisiaj mam dwie córki, choć ciąże były zagrożone. Walczyłam z ogromnymi obrzękami stawów i bólem. Teraz jest jeszcze większy strach, czy dam radę wychować dzieci, ponieważ są dni i momenty, w których to one muszą mi pomóc, a nie ja im. Ktoś, kto nie zna tej choroby, patrzy na mnie dużymi oczyma i nie rozumie.

Według raportu dr Tomasza Sobierajskiego „Codzienność z reumatoidalnym zapaleniem stawów. Wiedza, postawy i psychospołeczne doświadczenia osób z RZS.” co druga osoba z RZS zgłasza objawy depresji. 69% chorych sygnalizuje obniżenie nastroju, a 54% niepokój i stany lękowe będące dokuczliwe lub uciążliwe w stopniu zdecydowanym, mając wpływ na jakość codziennego życia.

W przypadku chorych na RZS nadal nie przeprowadza się diagnostyki współistniejącej depresji i lęku i nie wprowadza się leczenia przeciwdepresyjnego. A jak widać z doświadczeń pacjentów, takie badanie powinno być wykonywane standardowo podczas wizyty.

Główne zasady leczenia RZS

Postawienie diagnozy i rozpoczęcie leczenia w ciągu 12 tygodni od pierwszych objawów choroby.

Dobór rodzaju leczenia przez lekarza specjalistę reumatologii w porozumieniu z pacjentem oraz stała kontrola samopoczucia chorego, aby jak najszybciej uzyskać remisję choroby, a kiedy to jest niemożliwe – minimalizowanie dczuwanych objawów.

Monitorowanie bezpieczeństwa stosowanego leczenia i schorzeń współistniejących.

Skutkiem ubocznym leczenia RZS może być pojawienie się innych chorób

Wpływają one znacząco na życie i codzienne funkcjonowanie chorych. Do najczęstszych powikłań leczenia zalicza się:

  • zwiększone ryzyko zawału serca – nawet 2-krotnie częstsze w porównaniu z ogólną populacją kobiet, a w pierwszych latach choroby ryzyko zawałów serca zwiększa się o 60%
  • zwiększone (3-krotnie) ryzyko zakrzepicy żylnej kończyn dolnych
  • zwiększone ryzyko (2-krotnie) zatorowości płuc
  • zwiększone (8-krotnie) ryzyko wystąpienia choroby środmiąższowej płuc
  • zwiększone ryzyko (2,5-krotnie) zachorowania na chłoniaki nieziarnicze
  • zaburzenia funkcjonowania nerek
  • amyloidozę
  • osteoporozę posteroidową
  • nadciśnienie tętnicze
  • cukrzycę
  • jaskrę, zaćmę oraz inne choroby oczu
Choroby współistniejące w RZS mogą powodować przyjmowanie dodatkowych leków. Pamiętaj, aby poinformować swojego lekarza o wszystkich lekach i suplementach, które przyjmujesz. Nie dopuść do zatrucia lekowego w organizmie.

Masz RZS?
Pomóż sobie wspierając codzienną sprawność fizyczną

Korzystaj z rehabilitacji

korzystaj z rehabilitacji

Zrezygnuj z palenia

zrezygnuj z palenia

Stosuj dietę śródziemnomorską

stosuj dietę śródziemnomorską

przykładowy jadłospis
Nie zaniedbuj leczenia

nie zaniedbuj leczenia – bądź w stałym kontakcie z lekarzem

Dbaj o higienę jamy ustnej

szczególnie dbaj o higienę jamy ustnej i nie dopuść do pojawienia się parodontozy, która zwiększa ryzyko infekcji i stanów zapalnych

Zwróć się po wsparcie do psychologa

zwróć się po wsparcie do psychologa, ponieważ aż u 25% osób cierpiących na RZS diagnozuje się depresję, a nawet 65% chorych wymaga regularnego wsparcia specjalisty

Omega® Artre może poprawić skuteczność leczenia

Omega® Artre może poprawić skuteczność leczenia

W wielu krajach na świecie terapie żywieniowe stanowią integralną część leczenia niektórych chorób. Żywienie medyczne może przyczyniać się do zwiększenia skuteczności stosowanych terapii oraz skrócić czas powrotu do zdrowia. Omega® Artre to żywność specjalnego przeznaczenia medycznego, stworzona z myślą o osobach cierpiących na RZS i choroby zapalne stawów. Udowodniono, że zawarte w nim kwasy omega-3 wpływają na redukcję opuchlizny stawów, a także poprawiają ich ruchomość. Dzięki temu możliwe jest zmniejszenie podaży leków przeciwzapalnych2.

Badania wykazały, że suplementacja kwasami omega-3 powinna zagościć w terapii RZS jako jej standardowy element5.

Omega® Artre zawiera również olej z nasion ogórecznika bogaty w GLA (kwas gamma-linolenowy), który według badania zmniejsza sztywność stawów, opuchliznę, łagodzi ból oraz zwiększa zdolność do wykonywania codziennych czynności i siłę chwytu6.

Dawkowanie:

Dorośli: 2 kapsułki 2 razy dziennie, podczas posiłku. Porcję dzienną można zażyć jednorazowo. Zalecane jest stosowanie przez okres minimum 3 miesięcy.

Omega® Artre do postępowania dietetycznego:

  • U chorych na reumatoidalne zapalenie stawów
  • U chorych cierpiących na stany zapalne stawów
  • W obniżonej odporności organizmu chorych na reumatoidalne zapalenie stawów
  • U chorych na reumatoidalne zapalenie stawów w zaburzeniach układu sercowo- naczyniowego

Produkt przyjmowany pod nadzorem lekarza. Produkt nie jest odpowiedni do stosowania jako jedyne źródło pożywienia.

Źródła

Edukacja kluczowym elementem terapii

W kwietniu 2019 została uruchomiona kampania „RZS nie rezygnuj”, której inauguracją była publikacja raportu z badania „Codzienność z reumatoidalnym zapaleniem stawów. Wiedza, postawy i psychospołeczne doświadczenia osób z RZS.”

Osoby chorujące na RZS stworzyły wielowątkowy obraz przedstawiający wpływ RZS na codzienne życie oraz społeczne aspekty funkcjonowania z tą chorobą. Dokument ten poszerza dotychczasową wiedzę na temat „jakości życia” osób chorujących na reumatoidalne zapalenie stawów. Wynika z niego, że w wielu przypadkach wiedza chorych nie jest oparta na faktach, a na mitach, jak chociażby ten, że RZS jest chorobą wyleczalną.

czytaj więcej

W edukacji osób z RZS nie chodzi tylko o zwiększenie poziomu ich wiedzy na temat choroby, ale także pojmowanie edukacji na jej temat w jej ciągłym procesie. Choroba będzie im towarzyszyła do końca życia. Jednak dzięki rozwojowi medycyny, co jakiś czas, pojawiają się nowe formy terapii RZS.

Bardzo pozytywnym elementem zbadanych postaw osób z RZS jest to, że ich zdaniem, w chorobie mogą znaleźć oparcie w rodzinie i przyjaciołach. Element wsparcia rodzinnego, przyjacielskiego, budowanie bliskich więzi i relacji jest bardzo ważne w chorobie przewlekłej, ponieważ choroba jest obecna we wszystkich relacjach przez cały czas.

Wyniki badania wyraźnie wskazują na to,że osoby z RZS, pomimo trudów jakie niesie ze sobą choroba, starają się być aktywnymi, czynnymi, pełnoprawnymi członkami społeczeństwa, wykonując przypisane im role, nie rezygnując z pracy czy posiadania rodziny. Właśnie to nastawienie samych chorych jest w procesie terapeutycznym najistotniejsze. Chorzy nie chcą rezygnować z niczego, choć choroba ich fizycznie stopniowo ogranicza.

Zapoznaj się z wynikami badania – pobierz raport.

RZS od rozpoznania do remisji - wyjaśnia reumatolog, dr n. med. Robert Rupiński

Brak rezygnacji z dotychczasowego życia po diagnozie Reumatoidalnego Zapalenia Stawów jest coraz częściej możliwy.